Joost  Scheffers

Arabisch leren en geluksmomenten

Arabisch leren is nog steeds een van mijn hoofddoelen hier. Om als correspondent goed in een land te werken, vind ik dat je de taal vloeiend moet spreken om met iedereen te kunnen communiceren zonder een fixer. En om de media te volgen. Ik merk dat hoe meer Arabisch ik leer, ik het land steeds beter begin te begrijpen. De nuances aanvoel. Ik vang steeds meer op in de metro, bus en in theehuizen.

IMG_3956

Mijn schrift met de tekst van dit lied.

Tijdens mijn eerst maanden (na juni 2013) in Egypte volgde ik lessen aan een instituut. Nu volg ik alleen nog privélessen, die zijn gek genoeg goedkoper. En nu ik behoorlijk ver gevorderd ben, zijn privélessen een stuk effectiever. Met een privédocent kan ik specifieker werken aan mijn minpunten en bepaald ik zelf welke stof en vocabulaire ik belangrijk vind. In de klas heb ik bijvoorbeeld eens alle groentes geleerd, terwijl ik die prima kan leren door het telkens aan de groenteman te vragen als ik mijn groenten haal. Doordat de lessen één op één zijn, is het behoorlijk intensief en ben ik wel gesloopt na twee uur les zonder pauze.

Egyptische cultuur
Dagelijks had ik lessen van Mona, een moslim van 36. Zij is didactisch erg goed en qua ideeën over het leven en trouwen, heb ik veel geleerd over hoe veel Egyptenaren denken. En ik kom niet zo makkelijk in contact met Egyptische vrouwen van haar leeftijd, dus is zij voor mij de perfecte docente. Met haar heb ik bijna elke les discussies over ideeën waar zij als Egyptische rotsvast aan vasthoudt. Zoals dat ze wil trouwen met een man die álles voor haar betaalt. “Natuurlijk”, zegt ze dan met een blik waarin ze het mij kwalijk neemt dat ik er anders over durf te denken. “De man moet gewoon een huis hebben, een auto, veel geld voor de trouwerij en voor de kinderen later. Daar ga ik dan voor zorgen. Hij zal werken. Zo moet dat.”

Ook al weet ik vaak al precies wat Mona bedoelt en snap ik haar ideeën, geniet ik er stiekem heel erg van om vol tegen haar in te gaan en te blijven doorzagen over wáárom dat dan zo goed is. Toen ik inbracht dat zij als vrouw dan toch prima ook wat dagen in de week kon gaan werken, kreeg ik een resolute “nee” te horen. Met een blik nog bozere blik begint ze aan haar argumentatie. “De moeder moet bij de kinderen zijn om voor hen te zorgen. Die kunnen toch niet door iemand anders worden opgevoed? Zij hebben hun moeder nodig.”

De lessen van Mona zijn top, en van de discussies geniet ik enorm. Mona heeft ook door dat ik vaak een spelletje speel, maar volgens mij vindt zij het stiekem wel leuk. Als ik haar wel eens vraag of ze het vervelend vindt dat ik zoveel aan haar vraag over Egypte en altijd maar door blijf gaan en naar het waarom vraag, zegt ze het niet erg te vinden. En dat geloof ik ook wel, want vaak krijg ik de vragen net zo hard terug. “Waarom drink jij dan wel alcohol? Het is slecht voor je en je kan net zo goed thee drinken. Dat is toch ook prima?” Of: “Hoe kun je nou samen zijn met iemand waar je niet mee getrouwd bent? Waarom trouw je dan niet gelijk als je van haar houdt?”

IMG_2108

Een voorbeeld van de verschillende betekenissen die één Arabisch woord kunnen hebben. Door de tekens boven de letters, is de uitspraak anders.

Vocabulaire van het nieuws
Met mijn nieuwe docent Mostafa, werk ik alleen aan vocabulaire uit het nieuws en breid ik daarmee mijn woordenschat uit met woorden die in het nieuws zijn. Precies de dingen die ik wil leren. Zelf bracht ik in dat ik de liederen van de revolutie wil leren. Zoals deze en deze. Zo kan ik beter begrijpen waarom die mensen de straat op gingen, wat er in ze omging en ik vind de liederen gewoon leuk. Het vocabulaire van de nieuwsartikelen is pittig, maar het geeft een geweldig gevoel als ik een nieuwsartikel zoals deze kan begrijpen. Stapje voor stapje kom ik daar steeds verder in.

Als Mostafa naast mij zit lees ik het hele stuk voor, en pent Mostafa razendsnel de woorden neer die ik niet goed uitspreek. Daarna leest hij de woorden die ik niet goed uitsprak voor, waarna ik ze op de juiste manier uitspreek. Dat neemt Mostafa weer op met zijn telefoon en mailt hij naar mij zodat ik kan oefenen voor de volgende les.
Ook kijk ik naar Disney/Pixar films die in het Arabisch zijn ingesproken zoals Toy Story en Monsters en co.

Geluksmoment
In St. Katherine zat ik eens samen met de bedoeïenen en luister ik niet naar het gesprek dat ze voeren. Ik heb geen idee waar het over gaat en heb even geen zin om mij in te spannen en het Arabisch proberen te begrijpen. Na een poosje vang ik wat bekende worden op en hoor ik dat ze praten over Egypte en de gebeurtenissen rond het afzetten van Morsi. Als het gesprek gaat over de grote protesten op 30 juni, luister ik wel actief mee en knik af en toe instemmend op wat wordt gezegd. Een van de bedoeïen merkt dat ik meeluister en vraagt of ik erbij was. Als vanzelf begin ik te vertellen hoe ik 30 juni meemaakte op Tahrir, hoe indrukwekkend dat was, de sfeer en de vreugde bij de mensen toen Morsi uiteindelijk was afgezet.

Arabisch leren is absoluut niet gemakkelijk en ik zit vaak tijdens lessen te ploeteren om op bepaalde woorden te komen en elke dag nieuwe woorden in mijn hoofd te stoppen. Soms geeft dat een hopeloos gevoel. Dat het einde ver weg is, dat ik weinig opschiet en dat ik nog zóveel moet leren. Zeker als ik dan een gesprek hoor waarbij ik geen idee heb waar het over gaat omdat ik het vocabulaire niet ken.

IMG_3767

Op mijn MacBook heb ik een stickervel met Arabische toetsen

Maar dit soort momenten zoals bij de bedoeïenen dat ik in het Arabisch kan vertellen wat ik op 30 juni meemaakte, zijn echt mijn geluksmomenten. Dat ik weet waarvoor ik het doe. Dat het mogelijk is deze taal te leren. Dat ik het kan. Dat het wordt gewaardeerd dat je zoveel tijd in hun taal en land steekt. Een geluksmoment waar ik intens van geniet. Hoe lang de weg van het leren van Arabisch ook is. Soms heb ik ook zulke momenten met vrienden die alleen Arabisch spreken, de schoonmaakster thuis, een taxichauffeur of een verkoper op straat.